PIERWSZA POMOC

Zawał serca

Zawałem serca nazywamy ostre niedokrwienie ściany mięśnia sercowego spowodowane najczęściej niedrożnością naczynia wieńcowego. Niedokrwienie powodujące niedotlenienie doprowadza do martwicy i dysfunkcji.

Przyczyny

• miażdżyca naczyń wieńcowych – główna przyczyna
• nadciśnienie tętnicze
• cukrzyca
• otyłość
• hiperlipidemia (podwyższony poziom tłuszczów we krwi)
• palenie tytoniu
• predyspozycja płci męskiej

Skutki

• wstrząs kardiogenny
• zaburzenia rytmu i przewodzenia
• ostra niewydolność lewej komory z towarzyszącym pełnoobjawowym obrzękiem płuc
• nagła śmierć sercowa

Objawy

• ostry ból wieńcowy
  • obecny u 90% chorych (u 10% głównie przy współistniejącej cukrzycy zawał może być bez objawów bólowych)
  • określany jako trudny do zniesienia
  • określany jako silny ucisk na klatkę piersiową
  • zlokalizowany za mostkiem – ból zamostkowy
  • promieniujący – do żuchwy, do lewej kończyny górnej, do okolicy międzyłopatkowej, do nadbrzusza
  • trwa ponad 20 minut
• objawy towarzyszące
  • nudności, wymioty
  • niepokój, strach przed śmiercią
  • osłabienie
  • duszność
  • zimne poty
• powikłania
  • zaburzenia rytmu serca
  • obrzęk płuc
  • nagłe zatrzymanie krążenia

Rozpoznanie

• poszkodowany pobudzony
• w większości przypadków przytomny (utrata przytomności w rozległych zawałach z powikłaniami)
• oddech od normalnego do przyspieszonego i spłyconego
• tętno
  • przyspieszone – wywołane stresem
  • nieregularne – zaburzenia rytmu, dodatkowe skurcze
  • zwolnione – świeży blok przewodzenia
  • nitkowate lub niewyczuwalne – wstrząs kardiogenny
• pienista wydzielina z ust – przy towarzyszącym obrzęku płuc
• poszerzenie żył szyjnych – zastoinowa niewydolność krążenia

Wywiad zebrany od poszkodowanego, jego rodziny lub świadków wypadku obejmujący wcześniejszy stan zdrowia poszkodowanego a także okoliczności i zdarzenia, które poprzedziły wypadek (stres, sytuacja rodzinna, w pracy), jest pomocny w rozpoznaniu.

Postępowanie

1. Ułożenie w pozycji siedzącej lub półsiedzącej – zmniejsza powrót krwi żylnej obwodowej do serca i obniża jego obciążenie.
2. Ograniczenie ruchów poszkodowanego. Wysiłek zwiększa zapotrzebowanie na tlen także w obrębie niedotlenionego obszaru serca – powiększenie zmian martwiczych.
3. Zapewnienie komfortu psychicznego – stres zwiększa zapotrzebowanie na tlen.
4. Rozluźnienie krawata, rozpięcie kołnierzyka koszuli.
5. Dostęp świeżego powietrza
6. Jeżeli poszkodowany leczy się na serce i posiada nitroglicerynę, podać podjęzykowo, jeżeli ból nie ustąpi w ciągu 5 minut, dawkę powtórzyć.
7. Można podać aspirynę doustnie (przeciwwskazania: choroba wrzodowa, alergia).
8. Wezwanie pomocy.
9. Kontrola stanu poszkodowanego z uwagi na możliwość gwałtownego pogorszenia się.
10. W przypadku zatrzymania oddechu i krążenia – Resuscytacja krążeniowo-oddechowa