Dzielimy go na zewnętrzny i wewnętrzny.
Jeśli nie zostanie zatamowany, może dojść do znacznej utraty krwi co w konsekwencji najczęściej prowadzi do rozwinięcia wstrząsu hipowolemicznego.

Krwotok zewnętrzny

Nie ma trudności w jego rozpoznawaniu, widać wypływającą z rany krew.

Postępowanie:

  • ocena stanu poszkodowanego: świadomości, oddechu, tętna
  • wezwanie pomocy
  • nałożenie jałowego opatrunku i uciśnięcie miejsca krwawienia
  • umocowanie opatrunku bandażem; kontynuować ucisk do ustania krwawienia. Taki opatrunek nazywamy opatrunkiem uciskowym (nie mylić z opaską uciskową!)
  • jeśli opatrunek przesiąka krwią - dołożyć kolejne warstwy nie zdejmując starego i nie zwalniając ucisku
  • jeśli krwawienie nadal nie ustaje, unieść krwawiącą kończynę nie zwalniając ucisku
  • unieruchomić krwawiącą kończynę
  • jeśli powyższe metody zawodzą – zastosować ucisk na tętnice powyżej miejsca krwawienia (tętnica ramienna poniżej dołu pachowego na kończynie górnej albo tętnica udowa w pachwinie na kończynie dolnej)
  • w ostateczności stosować opaskę uciskową; powinna być stosowana raczej w bardzo ciężkich urazach jak amputacje lub zmiażdżenia.

Użycie opaski uciskowej nie jest zbyt bezpieczne; potencjalne powikłania:

  • uszkodzenie nerwów, mięsni bądź naczyń krwionośnych (głównie przy stosowaniu zbyt wąskiej opaski!)
  • martwicy tkanek położonych obwodowo od opaski (gdy założona jest zbyt długo i dojdzie do niedokrwienia)

Zakładając opaskę należy pamiętać, że:

  • nie wolno zakładać jej na kończynach poniżej łokci lub kolan oraz nigdy nie na tułowiu
  • należy stosować szeroki bandaż albo podłożyć pod wąski szeroki opatrunek (aby powierzchnia ucisku była jak największa)
  • nie należy poluźniać raz założonej opaski uciskowej
  • opaska musi być widoczna przez cały czas, nie wolno jej przykrywać
  • należy opisać opaskę hasłem „opaska uciskowa” oraz godziną jej założenia.

Technika zakładania opaski uciskowej:

  • powyżej miejsca krwawienia ratownik kilkukrotnie owija kończynę szerokim bandażem
  • końce bandaża wiąże tak, aby można było włożyć w węzeł kawałek drewna (np. gałąź, kij)
  • umocowuje w węźle gałąź/kij i obraca nią tak długo, aż krwawienie ustąpi
  • końce kija/gałęzi przymocowuje tak, aby nie doszło do jego poluźnienia (i tym samym do ponownego krwawienia!)
  • opisuje opaskę uciskową.

Krwotok wewnętrzny

W przeciwieństwie do krwotoku zewnętrznego, tutaj nie ma miejsca wypływ krwi z rany na zewnątrz ciała.

Rozpoznanie:

Na podstawie objawów mogących świadczyć o krwotoku:

  • zmiana zabarwienia skóry (ciemnoniebieskie-fioletowe), zwane potocznie „siniakiem”
  • wymiotowanie krwią bądź oddawanie smolistych stolców to często objaw krwawienia z wrzodu żołądka lub dwunastnicy
  • oddawanie stolca podbarwionego krwią – krwawienie z końcowego odcinka przewodu pokarmowego
  • oddawanie moczu podbarwionego krwią – krwawienie z układu moczowego
  • wykrztuszanie wydzieliny podbarwionej krwią lub krwi – krwawienie z płuc
  • powiększenie się obwodu brzucha, zasinienie pod którymś z łuków żebrowych – krwawienie z narządów jamy brzusznej (wątroby, śledziony)
  • krwawienie towarzyszące złamaniom zamkniętym; może towarzyszyć temu obrzęk, zasinienie, zwiększone ucieplenie.

Postępowanie:

  • ocena stanu poszkodowanego – świadomości, oddechu, tętna
  • wezwanie pomocy
  • zbadanie poszkodowanego i ustalenie rozpoznania
  • przy krwawieniu wewnątrz kończyn – unieruchomienie
  • ułożenie poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej (z lekko uniesionymi kończynami dolnymi)
  • okrycie poszkodowanego
  • okresowa kontrola parametrów życiowych
  • NIE podawać poszkodowanemu niczego doustnie.

Krwawienie z nosa

Przyczyny:

  • urazy twarzoczaszki
  • choroby krwi, np. hemofilia
  • nadciśnienie tętnicze
  • zapalenie zatok obocznych nosa
  • infekcje górnych dróg oddechowych
  • zamieniona śluzówka (np. w zbyt częstym używaniu kropli do nosa!)

Postępowanie:

  • przy podejrzeniu złamaniu podstawy czaszki (w wywiadzie uraz głowy, widoczny wypływ krwi z uszu i nosa) należy unieruchomić głowę i przykryć miejsce krwawienia (nos, uszy) jałowym opatrunkiem, bez ucisku. Nie tamować wypływu krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego.
  • gdy nie podejrzewamy urazu czaszki:

    A. poszkodowany nieprzytomny:

    • wezwać pomoc
    • udrożnić drogi oddechowe
    • skontrolować zawartość jamy ustnej (krew może spływać po tylnej ścianie gardła)
    • stosować ucisk na skrzydełka nosa do ustania krwawienia
    • sprawdzać oddech i krążenie

    B. poszkodowany przytomny:

    • posadzić poszkodowanego, uspokoić go, pochylić do przodu (aby poszkodowany nie połykał bądź nie zakrztusił się krwią)
    • stosować ucisk na skrzydełka nosa do ustania krwawienia
    • przyłożyć zimny opatrunek (lód) bezpośrednio na nos i na szyję w miejscu przebiegu dużych naczyń.