Ranami nazywamy uraz mechaniczny, powodujący uszkodzenie bądź przerwanie ciągłości skóry i/lub tkanek leżących pod nią.

Dzielimy je na zamknięte i otwarte.

Rany zamknięte

Jest to uszkodzenie głębszych warstw skóry i/lub tkanek leżących głębiej z zachowaniem ciągłości warstwy powierzchownej. Taki rodzaj urazu najczęściej powstaje w wyniku uderzenia tępym przedmiotem. Głęboko w skórze z uszkodzonych naczyń wydostaje się krew i powstaje tzw. siniak.

Objawy:

  • powierzchnia skóry nienaruszona, ale ze zmienionym zabarwieniem (ciemno-niebieskie, fioletowe)
  • obrzÄ™k
  • ból
  • jeÅ›li doszÅ‚o do uszkodzenia dużego naczynia, może powstać krwiak. Najczęściej towarzyszy on zÅ‚amaniom.

Postępowanie:

Przy niewielkich obrażeniach – brak specjalnego postępowania.

Gdy powstaje obrzęk:

  • ucisnąć i schÅ‚odzić uszkodzone miejsce (przyÅ‚ożyć lód lub polewać zimnÄ… wodÄ…). Takie postÄ™powanie powoduje obkurczenie naczyÅ„ i zmniejszenie krwawienia
  • unieść uszkodzonÄ… część ciaÅ‚a (koÅ„czynÄ™); zmniejsza to dopÅ‚ywu krwi i tym samym narastanie obrzÄ™ku
  • unieruchomić; zmniejsza to krwawienie i ból.

Rany otwarte

Rana otwarta to taka, w której ma miejsce przerwanie ciągłości skóry, co sprzyja zabrudzeniu i zakażeniu rany oraz krwawieniu.

Postępowanie:

  • gdy wystÄ™puje krwawienie – tamować przez przyÅ‚ożenie jaÅ‚owego opatrunku
    bezpośrednio na ranę i uciśnięciu go
  • unieruchomienie uszkodzonej części ciaÅ‚a (koÅ„czyny) – zmniejsz to krwawienie i ból
  • zabezpieczenie oderwanych lub amputowanych części ciaÅ‚a. Nieoderwane do koÅ„ca części ciaÅ‚a należy przyÅ‚ożyć w swoje oryginalne miejsce i przybandażować. Amputowane – zabezpieczyć w jaÅ‚owej gazie i przetransportować w wilgoci i chÅ‚odzie z chorym do szpitala (UWAGA! Nigdy nie zamrażać!)
  • jeżeli w ranie widoczne sÄ… narzÄ…dy wewnÄ™trzne, np. jelita, nie wolno odprowadzać ich do jamy brzusznej, możne jedynie przykryć je jaÅ‚owÄ…, wilgotnÄ… gazÄ…
  • jeżeli w ranie widoczne sÄ… wbite w niÄ… ciaÅ‚a obce, np. prÄ™t, nóż itp. to nie wolno ich wyjmować – ryzyko masywnego krwotoku!

Czytaj dalej: krwotok, urazy kończyn