PIERWSZA POMOC

Krwotok

Dzielimy go na zewnętrzny i wewnętrzny. Jeśli nie zostanie zatamowany, może dojść do znacznej utraty krwi co w konsekwencji najczęściej prowadzi do rozwinięcia wstrząsu hipowolemicznego.

Krwotok zewnętrzny

Nie ma trudności w jego rozpoznawaniu, widać wypływającą z rany krew.
Postępowanie:

• ocena stanu poszkodowanego: świadomości, oddechu, tętna
• wezwanie pomocy
• nałożenie jałowego opatrunku i uciśnięcie miejsca krwawienia
• umocowanie opatrunku bandażem; kontynuować ucisk do ustania krwawienia. Taki opatrunek nazywamy opatrunkiem uciskowym (nie mylić z opaską uciskową!)
• jeśli opatrunek przesiąka krwią – dołożyć kolejne warstwy nie zdejmując starego i nie zwalniając ucisku
• jeśli krwawienie nadal nie ustaje, unieść krwawiącą kończynę nie zwalniając ucisku
• unieruchomić krwawiącą kończynę
• jeśli powyższe metody zawodzą – zastosować ucisk na tętnice powyżej miejsca krwawienia (tętnica ramienna poniżej dołu pachowego na kończynie górnej albo tętnica udowa w pachwinie na kończynie dolnej)
• w ostateczności stosować opaskę uciskową; powinna być stosowana raczej w bardzo ciężkich urazach jak amputacje lub zmiażdżenia.

Użycie opaski uciskowej nie jest zbyt bezpieczne; potencjalne powikłania:

• uszkodzenie nerwów, mięsni bądź naczyń krwionośnych (głównie przy stosowaniu zbyt wąskiej opaski!)
• martwicy tkanek położonych obwodowo od opaski (gdy założona jest zbyt długo i dojdzie do niedokrwienia)

Zakładając opaskę należy pamiętać, że:

• nie wolno zakładać jej na kończynach poniżej łokci lub kolan oraz nigdy nie na tułowiu
• należy stosować szeroki bandaż albo podłożyć pod wąski szeroki opatrunek (aby powierzchnia ucisku była jak największa)
• nie należy poluźniać raz założonej opaski uciskowej
• opaska musi być widoczna przez cały czas, nie wolno jej przykrywać
• należy opisać opaskę hasłem “opaska uciskowa” oraz godziną jej założenia.

Technika zakładania opaski uciskowej:

• powyżej miejsca krwawienia ratownik kilkukrotnie owija kończynę szerokim bandażem
• końce bandaża wiąże tak, aby można było włożyć w węzeł kawałek drewna (np. gałąź, kij)
• umocowuje w węźle gałąź/kij i obraca nią tak długo, aż krwawienie ustąpi
• końce kija/gałęzi przymocowuje tak, aby nie doszło do jego poluźnienia (i tym samym do ponownego krwawienia!)
• opisuje opaskę uciskową.

Krwotok wewnętrzny

W przeciwieństwie do krwotoku zewnętrznego, nie ma miejsca wypływ krwi z rany na zewnątrz ciała.
Rozpoznanie:
Na podstawie objawów mogących świadczyć o krwotoku:

• zmiana zabarwienia skóry (ciemnoniebieskie-fioletowe), zwane potocznie “siniakiem”
• wymiotowanie krwią bądź oddawanie smolistych stolców to często objaw krwawienia z wrzodu żołądka lub dwunastnicy
• oddawanie stolca podbarwionego krwią – krwawienie z końcowego odcinka przewodu pokarmowego
• oddawanie moczu podbarwionego krwią – krwawienie z układu moczowego
• wykrztuszanie wydzieliny podbarwionej krwią lub krwi – krwawienie z płuc
• powiększenie się obwodu brzucha, zasinienie pod którymś z łuków żebrowych – krwawienie z narządów jamy brzusznej (wątroby, śledziony)
• krwawienie towarzyszące złamaniom zamkniętym; może towarzyszyć temu obrzęk, zasinienie, zwiększone ucieplenie.

Postępowanie:

• ocena stanu poszkodowanego – świadomości, oddechu, tętna
• wezwanie pomocy
• zbadanie poszkodowanego i ustalenie rozpoznania
• przy krwawieniu wewnątrz kończyn – unieruchomienie
• ułożenie poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej (z lekko uniesionymi kończynami dolnymi)
• okrycie poszkodowanego
• okresowa kontrola parametrów życiowych
• NIE podawać poszkodowanemu niczego doustnie.

Krwawienie z nosa

Przyczyny:

• urazy twarzoczaszki
• choroby krwi, np. hemofilia
• nadciśnienie tętnicze
• zapalenie zatok obocznych nosa
• infekcje górnych dróg oddechowych
• zamieniona śluzówka (np. w zbyt częstym używaniu kropli do nosa!)

Postępowanie:

• przy podejrzeniu złamaniu podstawy czaszki (w wywiadzie uraz głowy, widoczny wypływ krwi z uszu i nosa) należy unieruchomić głowę i przykryć miejsce krwawienia (nos, uszy) jałowym opatrunkiem, bez ucisku. Nie tamować wypływu krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego.
• gdy nie podejrzewamy urazu czaszki:
  A. poszkodowany nieprzytomny:
  • wezwać pomoc
  • udrożnić drogi oddechowe
  • skontrolować zawartość jamy ustnej (krew może spływać po tylnej ścianie gardła)
  • stosować ucisk na skrzydełka nosa do ustania krwawienia
  • sprawdzać oddech i krążenie

  B. poszkodowany przytomny:

  • posadzić poszkodowanego, uspokoić go, pochylić do przodu (aby poszkodowany nie połykał bądź nie zakrztusił się krwią)
  • stosować ucisk na skrzydełka nosa do ustania krwawienia
  • przyłożyć zimny opatrunek (lód) bezpośrednio na nos i na szyję w miejscu przebiegu dużych naczyń.

Rana

Ranami nazywamy uraz mechaniczny, powodujący uszkodzenie bądź przerwanie ciągłości skóry i/lub tkanek leżących pod nią. Dzielimy je na zamknięte i otwarte. Więcej »

Kokaina

Kiedyś po kokainę sięgali amatorzy nowych wrażeń, dziś biorą ją ludzie, którzy nie mogą poradzić sobie ze społeczną presją. Więcej »

Cukrzyca

Cukrzyca to zaburzenie metabolizmu glukozy spowodowane całkowitym bądź częściowym spadkiem produkcji insuliny. Insulina jest hormonem produkowanym w trzustce. Odpowiada za transport glukozy z krwi do komórki, gdzie produkowana jest energia.

W cukrzycy dochodzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi. Nie może być ona wykorzystana do produkcji energii, gdyż organizm nie może wprowadzić jej do wnętrza komórek. Więcej »

Ból

Długotrwały ból powoduje niekorzystne skutki dla organizmu. Zwiększa lęk, doprowadza do bezsenności, nasila objawy depresyjne.

Boli? To dobrze. Musi. Ale tylko wtedy, kiedy ból spełnia rolę ostrzegawczo-obronną. Nasz organizm informuje w ten sposób o symptomach choroby, albo np. o zranieniu i ryzyku wykrwawienia. Gorzej, kiedy cierpienie dotyka ludzi – rzec można – zupełnie bezsensownie i przyczynia się do pogorszenia stanu już chorej osoby. Więcej »